Güçlendirme Uygulamaları

Yöntem
Projeye göre aşağıdaki güçlendirme yöntemlerinden biri ile yapı güçlendirilir:
1. Betonarme mantolama ve betonarme perde ilavesi
a. Kolon kesitlerinin donatı ilavesi ile büyütülmesi
b. Betonarme perde ilavesi
c. Mantolanan kolonlar ve ilave perdeler için yeni temellerin ilave edilmesi
d. Yığma yapılarda çelik hasırlı püskürtme beton ile yığma duvarların güçlendirilmesi
2. Çelik konstrüksiyon
a. Mevcut taşıyıcı sistemin epoksi yapıştırma/kimyasal dübel kullanarak
çelik konstrüksiyon ile mantolanması
b. Çelik konstrüksiyon perde eklenmesi
c. Mantolanan kolonlar ve ilave perdeler için yeni temellerin ilave edilmesi
3. FRP sistem ile güçlendirme
a. Sargı (confinement) amaçlı
b. Eğilme (flexure) amaçlı
c. Darbe dayanımı (blast resistance) amaçlı
d. Sehim kontrolü amaçlı
e. Yığma binalarda taşıyıcı duvarların kesme kuvvetine katkısı için kullanılabilir.
4. Çatlak Enjeksiyonu
0.2 mm ile 2 mm arasındaki çatlakları kapatmak amacıyla epoksi enjeksiyon uygulanır.
Bir epoksi çatlak enjeksiyonu aşağıdaki şekilde yapılır:
1. Enjeksiyona başlamadan önce betonun homojenliği ultrases aleti ile ölçülür, çatlak
olup olmadığı kontrol edilir.
2. Çatlakların dış kısmı açılır.
3. Çatlaklar boyunca 10-15 cm derinliğinde, yaklaşık 10 mm çapında (çatlak derinliği
ve boyuna bağlı olarak değişebilir) , yeterli sayıda delik açılır.
4. Açılan deliklerin içindeki toz ve gevşek beton parçaları basınçlı hava ile temizlenir.
5. Çatlağın dış yüzü enjeksiyonun dışarı çıkmaması için pasta kıvamlı bir epoksi ile
çatlak boyunca kapatılır.
6. 8 mm çaplı enjeksiyon dübelleri (çatlak derinliği ve boyuna bağlı olarak değişebilir)
daha önce açılan deliklere epoksi pastası ile yapıştırılır.
7. Pompa basıncı çatlak boyutuna ve derinliğine bağlı olduğundan enjeksiyon pompası
en alt tübe bağlanarak enjeksiyona başlanır. Pompa basınç değerleri uygulama
sırasında ayarlanabilir.
8. Enjeksiyon işlemi tamamlanıp bir üstteki tüpten epoksi gelmeye başladığında ilk
tüpün ağzı kapatılarak aynı işlem adım adım yukarıya çıkılarak tekrarlanır.
9. Epoksi enjeksiyonun kürünü tamamlamasından sonra ultrases aletiyle tekrar kontrol
edilir. Eğer bu test betonun içinde düzensizlikler olduğunu gösterirse işlem
tekrarlanır.
10. 0.2 mm’nin altındaki çatlaklar mikroçatlak olarak adlandırılır. Bu çatlakların
bulunduğu kesitin kum veya su püskürtülerek temizlenmesi ve üzerine fırça ile bir
epoksi malzeme sürülmesi yeterlidir.

 

Ön Hazırlık
1. İş planının yapılması,
2. Gerekli detay çizimlerin tamamlanması,
3. Malzeme/teknik seçim ve tarifinin yapılması,
4. Teknik emniyet önlemlerinin alınması,
5. Yüzey hazırlığı
4. Uygulama Esasları
Her projede çözümler farklı olmakla beraber onarım malzemelerinde bazı ortak
özellikler olmalıdır; rötresinin dengelenmesi, her koşulda ayrışma olmadan
yerleştirilebilmesi, maruz kalacağı kimyasallara dayanıklı ve geçirimsiz olması, yüksek
basınç, eğilme ve yapışma mukavemetlerine sahip olması, tabakalar arası elastisite
modüllerinin ve genleşme katsayılarının uyumlu olması, zemine çok iyi yapışması gibi.
Onarım kalınlığı 2cm’ye kadar olan yerlerde alt tabaka pürüzlülüğü genleşmeyi
dengeleyecek yeterlilikte olmalıdır. Bunu sağlamak için alt tabaka yaklaşık 0.5cm
pürüzlendirilmelidir. Onarım derinliği 2cm’den daha fazla olan yerlerde geleneksel
rötre dengeleyici harçların genleşmesini engellemek ve onarımın bütünlüğünü sağlamak
amacıyla demir, çelik/polipropilen lif veya çelik hasır takviyeli tamir harcı
kullanılmalıdır. Donatının üzerinde en az 10 mm kalınlıkta onarım malzemesi olmasına
dikkat edilmelidir.
4cm’ye kadar olan uygulamalarda, uygulamanın ince olması nedeni ile özel bileşimli
[özel agrega granülometrisi (dmax milimetre boyutlarında olmalıdır), çok düşük
su/çimento oranı, rötre dengeleyici katkı takviyesi, uygulama yerine bağlı olarak çok
akışkan veya tiksotropik (karıştırılırken yüksek akışkanlık, ancak düşeyde
kullanıldığında yüksek viskozite) tip vs.] tamir harçlarının kullanılması yerinde
olacaktır.
Daha derin ve geniş alanlardaki uygulamalarda uygun bileşimde betonlar kullanmak
gerekebilir. Bu durumlarda maksimum agrega dane boyutu (dmax), minimum uygulama
kalınlığına (donatı aralığı, betonun en ince kesiti, …) uygun seçilmeli, vibratör kullanmanın zor olduğu yerlerde kendiliğinden yerleşen ve sıkışan beton kullanılmalı,
kullanım yerine uygun tipte beton üretilmeli (püskürtme beton, priz geciktirme veya
hızlandırma, erken kullanıma açılım için çok yüksek erken mukavemet, çok soğuk veya
sıcak havalar için özel önlemlerin alınması, vb.), yüksek mukavemet için su/çimento
oranının uygulama esnasında korunduğundan emin olunmalıdır.
Doğru malzeme seçimi kadar önemli bir diğer konu da doğru uygulamadır. Bunun için
alt yüzey hazırlığının çok iyi yapılması gerekmektedir. Onarım malzemesi uygulaması
öncesinde hasar görmüş/bozulmuş beton, harç ve gevşek parçalar temizlenmeli, yüzey
kumlama, su jeti veya mekanik olarak pürüzlendirilmelidir. Donatılarda pas varsa,
tercihen kumlayarak, mümkün değilse mekanik olarak temizlenmeli, üzerine korozyona
karşı koruyucu malzeme sürülmelidir. Mevcut donatının taşıma kapasitesi azalmışsa
yeni donatı ilave edilmelidir. Tamir harcı uygulanacak yüzeyde su sızıntısı mevcutsa
drene edilmeli veya çok hızlı priz alan tamir harçları kullanılarak durdurulmalıdır. Alt
tabakadaki yağ, gres, boya kalıntıları, kireç, toz, kir vs gibi yapışmayı etkileyecek
malzemeler temizlenmelidir.